ABD “Açık Semalar Anlaşması”ndan Resmen Çekildi - Milli Güç

Reklamlar

loading...

ABD “Açık Semalar Anlaşması”ndan Resmen Çekildi

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, taraflar arasında silahsız keşif uçuşlarına izin veren Açık Semalar Anlaşması’ndan çekildiklerini resmen duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada, Rusya sorumluluklarını yerine getirene kadar söz konusu anlaşmadan çekileceklerini duyurmuştu.

ABD Başkanı Trump’ın takip ettiği milli güvenlik stratejisi kapsamında daha önce yapılan bütün anlaşmaları yeniden gözden geçirdiklerini belirten Pompeo, “Başkanın da belirttiği gibi ABD, yapılan anlaşmaları bugünün gerçeklikleri doğrultusunda gözden geçirmeli ve ABD’nin çıkarına olup olmadığını değerlendirmelidir. Müttefiklerimizden ve kilit ortaklarımızdan gelen bilgiler ışığında ve yaptığımız dikkatli değerlendirmeler sonucunda Açık Semalar Anlaşması’na (ASA) taraf kalmanın artık ABD’nin çıkarına olmadığı belli olmuştur” dedi.

Pompeo, “Rusya’nın anlaşmaya tam olarak uyması durumunda aldıkları ayrılma kararını yeniden gözden geçirebileceklerini” belirtti.

Sputnik’in haberine göre ABD Başkan Donald Trump’ın Açık Semalar Anlaşması’ndan çekilme kararını yarın Rusya’ya ileteceğine dair haberi yorumlayan CIA ve Ulusal Güvenlik Kurumu’nun (NSA) eski direktörlerinden Michael Hayden, Washington’un anlaşmadan çekilmesini ‘çılgınlık’ olarak niteledi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Silah Kontrol Departmanı Başkanı Vladimir Yermakov, ABD’nin Açık Semalar Anlaşması’ndan çekilmesi halinde Moskova’nın alacağı karşı tedbirlerin hazır olduğunu söyledi.

Açık Semalar Anlaşması  (ASA) Nedir?

Açık Semalar Antlaşması (ASA), Doğu ve Batı blokları arasında güven ve istikrarı geliştirmek amacıyla açıklık ilkesinden hareketle 1992 yılında Helsinki’de imzalanmıştır. Kasım 2000’de Rusya parlamentosu tarafından onaylanmasını müteakip 2 Ocak 2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

ASA kapsamında taraf ülke toprakları üzerinde havadan silahsız gözlem uçuşları gerçekleştirilmektedir. ASA, dünya üzerinde şu ana kadar imzalanan en teknik ve en detaylı antlaşmadır. Antlaşmanın bir diğer özelliği ise teknolojik gelişmelere paralel olarak sürekli yenilenmesidir.

Antlaşmanın Genel Kuralları

  • Gözlem uçuşu mesafesi ülkenin arazisinin büyüklüğü ile orantılı olarak hesaplanır.
  • Gözleyen taraf Antlaşma kurallarına uymak kaydı ile istediği rotayı uçmakta serbesttir. Gözlenen ülke sadece güvenlik, meteoroloji gibi konularda uyarılarda bulunabilir ancak uçup uçmama kararı gözleyen ülkeye ait olup hiçbir yasak bölge sınırlaması bulunmaz.
  • Gözlenen ülke uçuş güvenliği, hava yolu trafikleri gibi konularda gerekli koordineleri yapar.
  • Gözlem uçuşu esnasında antlaşmaya taraf olmayan ülke topraklarına 10 km’den daha fazla yaklaşılmaz.
  • Gözlem uçağı optik, infrared(IR), radar elektromanyetik bandlarında panoramik, framing, video ve SAR algılayıcıları ile donatılabilirler.
  • ASA Gözlem Uçağı üzerinde bulunan ve gözlem uçuşunda kullanılacak tüm algılayıcıların taraf ülkelerin gönderdiği uçuş, uzaktan algılama ve antlaşma uzmanları tarafından belgelenmesi (onaylanması) gereklidir.
  • Sanayi casusluğu yapılmaması için gözlem uçuşu esnasında optik algılayıcılar ile 30 cm, IR algılayıcılar ile 50 cm, SAR prensibine çalışan algılayıcılarla ise 3 m’den daha iyi çözünürlüklü görüntü alınmaz.
  • Gözlem uçuşu farklı ülkelerle müşterek olarak icra edilebilir.
  • Gözlem uçuşundan elde edilen görüntüler antlaşmaya dahil diğer ülkeler tarafından istendiğinde paylaşılabilir (görüntülerin paylaşıldığı tüm üye ülkelere duyurulur).

Örnek olarak 2006 yılında Türkiye tarafından; Rusya (RF) ile 4 aktif ve 3 pasif, Ukrayna ile 2 aktif ve 2 pasif, Gürcistan ile 1 aktif, Bosna-Hersek Federasyonu (BIH) ile 1 aktif gözlem uçuşu Türk ASA Gözlem Uçağı ile icra edilmiştir. Bu gözlem uçuşlarından 1 aktif Rusya görevi ABD ile ortak olarak, Gürcistan görevi Fransa ve Almanya ile ortak olarak, BIH görevi ise Almanya ile ortaklaşa gerçekleştirilmiştir.

NATO üyeleri, ABD’nin Açık Semalar Anlaşması’ndan çekilme kararının ardından Rusya’ya anlaşmanın şartlarına yerine getirme çağrısında bulundu.

Brüksel’de konuyu görüşmek için toplanan NATO Kuzey Atlantik Anlaşması’nın ardından Genel Sekreter Jens Stoltenberg yazılı açıklama yaptı.

Stoltenberg, NATO müttefiklerinin uluslararası silahların kontrolü ve silahsızlanmanın korunmasına güçlü bir şekilde bağlı olmaya devam ettiğini belirterek, “Açık Semalar Anlaşması’na üye tüm tarafların yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olduğu konusunda hemfikiriz. NATO müttefikleri anlaşma maddelerini tam olarak yerine getirmeye devam ediyor.” ifadesini kullandı.

Rusya’nın bir süredir anlaşma yükümlülüklerini ihlal ettiğine ve Kaliningrad ve Gürcistan’da uçuş kısıtlamalarına gittiğine işaret eden Stoltenberg, “Rusya’nın anlaşmayı seçici bir şekilde uygulaması, anlaşmanın Avro-Atlantik bölgesinde güvenlik ve istikrara sağladığı önemli katkıları zedelemiştir.” açıklamasında bulundu.

Türkiye de Katıldı

Uluslararası Açık Semalar Antlaşması’nın uygulanmasının bir parçası olarak 14 Ekim-18 Ekim tarihleri arasında Türkiye ile ABD’nin ortak askeri uzmanlarının Rusya Federasyonu toprakları üzerinde Türk uçağı CN-235’te “Kubinka” Havaalanı’ndan bir gözlem uçuşu gerçekleştirmişlerdi.

Rusya, 2-5 Şubat 2016’da Açık Semalar Anlaşması çerçevesinde Türkiye’de gözlem uçuşu talep etmiş, bu uçuşun rotası üzerinde Açık Semalar Anlaşması çerçevesinde mutabakat sağlanamamış ve uçuş gerçekleşmemişti.

Son Güncelleme : 23 Mayıs 2020

Milli Güç

Milli Güç

Bu konuyla ilgili yorumunuzu yazın