Mahir Ünlü

Dünya Çin’de başlayıp bütün dünyaya yayılan ve Çin’de daha başkente ulaşamadan ortadan kaybolan virüsün pençesinde.

Siyasetçiler, beceriksizliklerinin faturasını virüse kesebilme umuduyla mutlu. Hele İngiltere başbakanı, “ben de hastaydım” diyecek. Almanya başbakanı Merkel, “ben de hasta oldum ama hazineyi doldurmuştum; bir vatandaşım bile mağdur olmadı” dese haklı. İsveçli siyasiler, “onları tedavi etmedik çünkü yabancıydılar” diyerek puan toplayacak. Türkiye’nin siyasi tartışmalarına girmemekte kararlıyız.

Türk dünyasında 26 Nisan 2020 itibarıyla durum şöyle:

Türkiye, nüfus itibarıyle yakın olduğu ülkeleri geride bırakarak dünyada 7’nci sıraya oturmuş durumda. Bunda Avrupa, Çin ve Suudi Arabistan’dan gelen yolcuların virüsü yayması, yurt içi hareketliliğe karşı geç tedbir alınması sonucu da virüsün yurtdışı kara, hava ve deniz yolu bağlantısı olmayan illere hatta köylere kadar ulaşmasının etkili olduğunu söylemek için uzman olmaya gerek olmadığı ortadadır.

Yine Türkiye’nin iyi yetişmiş ve fedakar sağlık personeli sayesinde mücadeleyi iyi götürdüğü de açıktır.

Bugüne kadar Türkiye’nin can kaybı 2805’tir.

Dünya sıralamasında 69’uncu sıradaki Azerbaycan virüse 21 kurban vermiş. Azerbaycan’ın geç tedbir almakla birlikte tedbirlerin uygulanmasında tavizsiz olduğu görülüyor.

65’inci sırada bulunan Özbekistan da tedbirleri gecikmeyle alan ancak uygulamada tutarlı davranan bir ülke. 8 Kayıpla nüfusuna ve ekonomik durumuna rağmen iyi bir mücadele örneği…

Kazakistan 59.uncu sırada. Nüfusu Türkiye ve Özbekistan’a göre az ama toprakları çok geniş bir ülke. Virüsün ilk kaynağı olan Çin ile sınır komşusu. Gerek Doğu Türkistanlı Uygur ve Kazak kardeşlerimiz  gerekse ticari ilişkileri sebebiyle Çin’den gelen ve Çin’e gideni çok olan bir ülke. Can kaybı 25…

Türk dünyasının en fakir ülkesi Kırgızistan 97’nci sırada. Onun da Çin ile sınırı var, ticari ilişkileri var. Haber ajanslarını takip edebildiğimiz kadarıyla sıkı bir mücadele veriyor. Karantina uygulanan bölgelerinde halka gıda maddeleri dağıtımı yapmaya çalışıyor. Virüs Kırgızistan’da 8 can kaybına sebep olmuş.

Türkmenistan’da hiç vaka görülmediği iddia ediliyor. Bu rakama ne kadar güvenilebileceği şüpheli. Daha Çin dışında virüs yokken Türkmenistan’da faaliyet gösteren bir Çin petrol şirketinin Çinli çalışanının virüs sebebiyle öldüğü, cesedinin olağanüstü güvenlik tedbirleriyle gömüldüğüne dair bilgiler almıştık. Belki de Türkmenistan’ı yönetenler onu kendilerinden olmadığı için istatistiklerine almamış olabilirler. Ancak bir polis devleti olan Türkmenistan’da tedbir alınacak denildi mi en küçük bir hataya izin verilmeyeceğini de biliyoruz. Bildiğimiz bir şey daha var: Türkmenistan cumhurbaşkanı diş hekimliği yapmış bir sağlıkçıdır. Alınan tedbirlere güvenmese diğer devlet başkanları gibi  bir binaya kapanıp halka telekonferansla hitap ederdi. Bakanlarına telefonla talimat verirdi. Bırakın bakanları, daha Ramazanın ilk günlerindeçoğu yaşlı olan  yaklaşık yüz kişiyle iftar yemeğinde buluşan başkan Gurbanguli Berdimuhammedov, Türkmenistan’da Cuma ve teravih namazlarının camilerde kılınabileceğini belirtti. Safların düzenlenmesi ve temasın önlenmesinde Türkmen polisi de üzerine düşeni tabii ki yapacaktır.

Dünya Sağlık Teşkilatının istatistiklerinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yer almıyor. Rumlar, Kuzey Kıbrıs’taki sağlık sisteminden habersiz, dünya Kuzey Kıbrıs’ı devlet olarak tanımamış.Bütün olumsuzluklara rağmen çalışkan ve milliyetçi bir başbakanı olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde cankaybı 4 veya 5. İngiltere’de yaşayan Kuzey Kıbrıslılar virüse 80 can vermişler. Kraliçenin “üzerinde güneş batmayan devlet”i korona virüsüyle mücadelede bizim Kuzey Kıbrıs’ımız kadar başarılı olamamış.

Dünya genelinde ise rakamlar şunlar:

Ülke,

Diğer

Toplam

Vaka

Yeni

Vakalar

Toplam

Ölüm

Ciddi,

Kritik

Testler /

milyon

Dünya2.987.04367.639206.67957.582
Amerika Birleşik Devletleri98354522894553411513516440
İspanya226629287023190776425656
İtalya197675232426644200929071
Fransa1621006122285646827103
Almanya15717766459132,57024738
İngiltere15284044632073215599867
Türkiye11013023572805177610656
İran904811153571030795016
Çin8282711463251
Rusya8094963617472,30019719
Brezilya618882692420583181,373
Kanada4664412902.56055718130
Belçika46134809709489116313
Hollanda37845655447593411319
İsviçre29061167161020428343
Hindistan278901607882453
Peru2751721867285547059
Portekiz2386447290318232414
Ekvador227195761273203
İrlanda19262701108714225785
İsveç1864046321943999357
Suudi Arabistan1752212231391155745
İsrail1544314520113334971
Avusturya152257754214525274
Meksika138429701305378508
Singapur13624931122220815
Şili133314731894188159
Pakistan13328605281111654
Japonya132313602871166
Polonya116173445351607679
Romanya110364016192367096
Güney Kore10728102425511669
Belarus10463873729215612
BAE10349536761103365
Katar10287929107228562
Endonezya8882275743264
Ukrayna86174922091072044
Danimarka85751304227025364
Sırbistan8042263156857360
Filipinler75792855011774
Norveç7511182014928614
Çekya7387352207920087
Avustralya671116834219861
Dominik Cumhuriyeti61352092781442074
Malezya57803898364063
Panama5538200159855887
Bangladeş54164181451283
Kolombiya51422331171534
Finlandiya45761011906214493
Güney Afrika454618587362843
Mısır4534215317879
Fas40651681611717
Arjantin37801871441104
Lüksemburg372312882262307
Moldova3408104962122916
Cezayir338212642540148
Kuveyt30751832061
Tayland29221551612043
Kazakistan269392253110454
Bahreyn2647598267061
Yunanistan251711134466199
Macaristan2.50057272616574
Hırvatistan20301455237703
Umman199893103
Özbekistan18697887247
Irak182057871777
İzlanda17922103135833
Ermenistan17466928106051
Azerbeycan164528211511883
Estonya1643849636134
Kamerun16211035612
Gana1.5502711143238
Afganistan153168507208
Bosna Hersek1516305947873
Yeni Zelanda1470918125088
Litvanya143812411738382
Slovenya13968822323557
Kuzey Makedonya13861961137257
Slovakya1,379618512991
Küba13693254113516
Bulgaristan1.3005356413886
Nijerya118235249
Fildişi Sahili11113414
Hong Kong10384419426
Cibuti102315211884
Gine9967
Tunus93938191727
Bolivya86659463428
Kıbrıs8177141536064
Letonya812812625274
Andorra738401721653
Arnavutluk726142842529
Diamond Princess712134
Lübnan707324444077
Kosta Rika6952682447
Nijer68427207
Kırgızistan682178136994
Senegal671578128
Burkina Faso632342
Honduras627365910349
Uruguay596331494749
San Marino5382541461124
Kanal Adaları5253530725
Sri Lanka5237172647
Gürcistan48630662431
Guatemala47343135402
Malta4484263371
Ürdün4473756247
Demokratik Kongo Cum.4422628
Somali43646232
Tayvan42962539
Réunion4172
Mayotte40121449164
Mali3891923107
Kenya35512142335
Filistin34225293
Mauritius332+19311358
Venezuela32310314896
Karadağ321+1778096
Man Adası308182233563
Jamaika305177969
Tanzanya299107
El Salvador29824842881
Vietnam27082188
Ekvator Ginesi2581609
Sudan2372421
Paraguay2285911070
Maldivler2143729798
Kongo2006
Ruanda1918537
Faeroe Adaları187134826
Gabon17631257
Martinik175147
Guadeloupe1491211
Myanmar14625123
Brunei1381229672
Cebelitarık13664528
Madagaskar124+1185
Etiyopya123+13119
Kamboçya1221345
Liberya12012
Trinidad ve Tobago11581082
Fransız Guyanası1111
Bermuda10951018835
Cabo Verde1061611423
Aruba1002415192
[saributon]Togo[/saributon]9826719
Monako9441
Sierra Leone93114
Zambiya88431141
Lihtenştayn82+1123605
Bahamalar802111
Barbados79645227
Mozambik76653
Uganda75444
Sint Maarten74+11376204
Guyana74+185562
Haiti72663
Cayman Adaları701314303
Benin64101
Libya612236
Eswatini5931615
Fransız Polinezyası5717365
Gine-Bissau53+11762
Nepal5231.763
Çad46
Macao451
Suriye43+13
Eritre39
Aziz Martin3833
Moğolistan38+12224
Malawi34+13132
Zimbabve314408
Angora26+12
Antigua ve Barbuda24311154
Timor-Leste24244
Botsvana2212136
Orta Afrika193
Laos19238
Belize18212052
Fiji181004
Grenada1841555
Yeni Kaledonya18113842
Curacao1611853
Dominika165320
Namibya16266
Saint Kitts ve Nevis154887
Saint Lucia152429
Vincent Grenadinler14973
Nikaragua13+13
Falkland adaları13101437
Burundi11124
Montserrat11117212
Turks ve Caicos Adaları1112144
Grönland1121138
Seyşeller11
Gambiya101166
Surinam101689
MS Zaandam92
Vatikan Şehri9
Papua Yeni Gine868
Moritanya71222
Butan712689
İngiliz Virgin Adaları61
St. Barth6
Güney Sudan6+1
Batı Sahra6
Karayip Hollandası54195
Sao Tome ve Principe487
Anguilla3
Saint Pierre Miquelon1
Yemen14
Toplam:29870436763920667957582

Allah (C.C.) milletimize ve İslam dünyasına bir daha böyle günler yaşatmasın.