Özbekistan’da Havayolu Kazaları Tarihçesi - Milli Güç

Reklamlar

loading...

Özbekistan’da Havayolu Kazaları Tarihçesi

Ocak, Özbekistan’ın havacılık tarihindeki en önemli aylardan biri. Uzbekistan Airways (şimdi Uzbekistan Airways) 28 Ocak 1992’de ve Humâ Air de ilk olarak aynı yılın 20 Ocak günü kuruldu . Özbekistan’da son yolcu uçağı kazası 13 Ocak 2004’te meydana geldi. Taşkent havaalanında Yak-40 kazasının 16. yıldönümünde Özbekistan’daki havayolu kazalarının bir özetini sunuyoruz. Bu vesile ile SSCB havacılık tarihindeki en büyük uçak kazasının Özbekistan’da gerçekleştiğini söyleyebiliriz.

14 Aralık 1942, ANT-20 BIS (Antonov) Kazası, Taşkent

1938 yılında üretilen ANT-20bis, 64 yolcu için tasarlanmıştır. Kasım 1941’de askeri operasyonlarla bağlantılı olarak Özbek Hava Kuvvetleri’ne verildi.

14 Aralık 1942’de uçak Türkmen şehri Çârcay’dan Taşkent’e hareket etti. Uçakta 10 mürettebat ve 26 yolcu vardı. Uçuş 500 metre yükseklikte idi. Uçuşun başlamasından 2 saat 20 dakika sonra Taşkent’e 50-90 km kala uçak aniden irtifa kaybetti ve dar bir açıyla (yaklaşık 80 derece) düştü. Uçakta 36 kişi öldü.

Olay, mürettebat komutanı  I.Govyaz’ın uçağın idaresini yolcu olarak uçan Kozlov’a devretmesinin bir sonucu olarak meydana geldi. Kozlov’un hareketlerini ikinci bir pilot izleyecekti ama Govyaz kabinden ayrıldı. Pilot koltuğu önündeki otomatik pilot için bir şalter vardı. Motor yanlışlıkla veya kasıtlı olarak mekanizmayı harekete geçirdi ve bu da uçağın düşmesine neden oldu. İkinci pilot Tropikov, bu durumu zamanında fark etmemiş veya uçağın düşmesini önlemek için gerekli adımları atamamıştı.

Taşkent’te 2. Havayolu Kazası, 23 Aralık 1958

23 Aralık 1958’de Taşkent Havacılık Fabrikası tarafından üretilen Il-14 (Ilyuşin) uçağı, Mineral Vadisi’nden Taşkent’e uçtu. Uçakta 6 mürettebat ve 15 yolcu vardı. Mürettebata Taşkent’in 300-600 metre üstünde bulutlar, kar ve sis yüzünden ve görüş mesafesinin 2-4 kilometre arasında olabileceği söylendi.

Mürettebat Taşkent hava sahasına girdiğinde, kontrol kulesi onlara hava durumu bilgilerini verdi. Kar yağıyordu, görüş mesafesi yaklaşık 1.000 metre idi. Bu, hava alanının meteorolojik minimum değerinin altındaydı. Buna rağmen görevli, uçağı rezerv havaalanına yönlendirmek yerine inişe izin verdi. Uçak piste yaklaşırken, pilot ikinci piste 10 ila 15 metre yükseklikte gideceğini açıkladı.

03: 10’da 100-150 metrede, uçak aniden sağa döndü ve iniş pistine 220 metre uzaklıkta bir kar yığınına çarptı. Uçaktaki 21 kişinin hepsi öldü.

Teknik inceleme, uçağın şasi boşaltma sinyalinin çalışmadığını gösterdi. Komisyon görevlinin ve uçuş eğitmeninin talimatları takip etmediğini, uçuş komutanının kötü eğitildiğini ve havanın kötü olduğunu tespit etti.

Baysunda Il-14 (Ilyuşin) Kazası: 14 Aralık 1959

Baysun’a düşen Il-14 uçağı 1957’de üretildi. Özbek Hava Kuvvetleri’ne verildi. 14 Aralık 1959’da uçak Afganistan’ın başkenti Kabil’den Taşkent’e doğru yola çıktı. Uçakta 5 mürettebat ve 25 yolcu vardı. Yolcular arasında 2 Çinli ve 3 Alman vatandaşı bulunuyordu.

Uçak Tirmiz’e indi. Hava durumuna göre, havada 2000 ila 2500 metre yükseklikte bulutlar olacak, kar yağışı 4-10 km civarında olacak ve dağlar bulutlarla kaplı olacaktı. Uçak 3.600 feet’e yükseltildi ve kuzeye uçtu. Mürettebatın Derbend üzerinden uçtuklarını açıkladıktan sonra daha bir dakika geçmemişti ki radar ekranından kayboldu. Bundan sonra mürettebatla temas kurulamadı.

Bir aydan fazla süren arama çalışmalarında uçağın enkazına ulaşılamadı. 37 gün sonra bir helikopterin mürettebatı enkazı gördü.

Uçaktaki 30 kişinin hepsi ölmüştü.

Taşkent Yakınlarındaki Il-14 (Ilyuşin) Kazası 6 Temmuz 1962

1957’de Moskova’da üretilen IL-14, Taşkent’ten Semerkant-Buhara ve tekrar Taşkent’e uçarken 16 Temmuz 1962’de düştü. Uçakta 5 mürettebat ve 33 yolcu vardı.

Taşkent havaalanına 34 kilometre uzaklıktaki Yengiyol yakınlarında 2.5 metrelik bir duvara çarptı ve daha sonra pamuk tarlasına düştü. Gövde üç parçaya ayrılmıştı. Olay yerinde dokuz kişi öldü. Hastanede 2 kişi daha hayatını kaybetti. Bazı yabancı kaynaklar kazada 14 kişinin öldüğünü belirtiyor.

Kazanın esas sebeplerinden biri, kaptanın uçağı Buhara’ya geri döndürme veya Nevai havaalanına inme yerine Taşkent’e uçmaya devam etmesi ve kontrol kulesinin Buhara veya Nevai’ye iniş önermemesidir.

Taşkent’te Il-18 (Ilyuşin) Kazası 24 Haziran 1974

Semerkand’dan Taşkent-Sverdlovsk aktarmalı Leningrad’a (şimdiki Petersburg) uçan Aeroflot’un IL-18 uçağı, 24 Haziran 1974’te Taşkent havaalanında düştü.

Uçağın parçalarından birinin onarılması gerektiğinden Taşkent’ten uçuş bir saat gecikti. Il-18’in çalıştırılmasından 41 saniye sonra, pistte 230 km / s hıza ulaştığında sağ motoru tarafından kuş sürüsü ile çarpıştı.  Uçuş mühendisi komutana, motorun 4. motorda arıza olduğunu bildirdi. Pilot, uçuşu 2.100 metre olduğunda durdurmaya karar verdi. Kaptan, ekipmanın aerodinamik frenlemeye dönüştürülmesini emretti. Kaptan, vidaların sıfır açıya ulaşması 10-12 saniye sürdüğünü heyecanından unutmuş olmalıydı…

Pistten çıkan uçak Karasu kanalına çarptı. Emniyet kemeri takmayan üç yolcu ağır yaralandı. Bunlardan biri yolcu olarak uçan bir pilottu. Hastanede öldü ve olayın tek kurbanı oldu. Kazada toplam 22 kişi yaralandı.

Üçkuduk Yakınlarında Tu-154 (Topolev) Kazası 10 Temmuz 1985

10 Temmuz 1985’te Tu-154B-2, Karşı’dan Leningrad’a (şimdiki Petersburg) uçacaktı. Uçuş Karşı’dan gece yarısı olmasına rağmen hava sıcaklığı 33 santigrat derece idi. Uçak dört saat geç uçtu. Yolcular ve mürettebat sıcaktan perişan oldu.

Uçakta 191 yolcu ve 9 mürettebat vardı. Yolcular arasında farklı yaşlarda 52 çocuk vardı.

Uçak 11.600 feet yüksekliğe ulaştığında güç düşmeye başladı. Mürettebat, motorların boşta olduğunu ve durumun kontrolünü ele geçirmeye çalıştıklarını bildirdi. Ancak pilotların tüm çabalarına rağmen uçak irtifa kaybetmeye devam etti.

153 saniyelik bir dalıştan sonra, Tu-154 düştü ve Üçkuduk’a 68 km mesafede çöle çakıldı. Uçaktaki 200 kişinin hepsi öldü.

Taşkent’te Yak-40 kazası 16 Ocak 1987

1971 yılında Saratov’da üretilen Yak-40 uçağının 16 Ocak 1987’de Taşkent’ten Şehrisebz’e posta teslim etmesi gerekiyordu. Uçağa 1.200 kg posta ve 35 kg bagaj yüklendi.  4 yolcu alındı.

Yükleme işlemi yavaştı ve sabah 6: 00’da sona erdi. Uçağın 05:55 saatinde uçması planlanmıştı. Mürettebat, uçağın 5 dakika yerine 1,5 dakika içinde uçağın hazırlanması için işlemleri gerçekleştirdi. Uçak yerden 15 ila 20 metre yükselince sola yaslanmaya başladı. Yak-40, kanadı ve gövdesi ile 255km / s hızla yere çarptı. Beş mürettebat ve 4 yolcu öldü.

Navoi’de Uçak Kazası: 23 Mart 1991

1972’de Antonov fabrikası tarafından üretilen bir 24RV, 23 Mart 1991’de Taşkent’ten Nevai’ye uçtu. Uçakta 4 mürettebat ve 59 yolcu vardı.

Uçak inişten 30 m önce 350 km / s hızla yaklaştı ve  iniş takımları tam açılmamıştı. İkinci piste geçmesi gerekiyordu. Ama mürettebat başarılı olmadı. Uçağın şasisi yere çarptıktan 10 saniye sonra pistten çıktı. Aslında, iniş takımlarından sonra bir güvenlik koridoru olmalıydı ancak havaalanındaki pistin genişletilmesi sebebbiyle o sırada herhangi bir güvenlik koridoru yoktu. Yüksek hızlı bir uçak, şantiyede iki metrelik bir betona çarptı ve hemen yandı. 4 mürettebat ve 30 yolcu öldü.

Törtkol’da Yak-40 Uçak Kazası: 26 Ağustos 1999

1973 yılında üretilen Yak-40 uçağı, 26 Ağustos 1999’da Taşkent’ten Törtkol’a uçtu. Yak-40’ta 4 mürettebat ve 29 yolcu vardı. Uçak Törtkol’daki havaalanına yaklaşırken, uçak rotadan saptı. Kontrol, mürettebatın rotadan ayrıldığını bildirmeden yavaşlamalarına izin verdi. Uçak 500 metreye kadar alçaldığında, pist 4 km uzaklıktadır. Mürettebat yükselip ikinci kez denemek yerine uçağı indirmeye başladı.

Uçuş kontrol görevlisi ve uçağın ikinci pilotu ikinci turu tavsiye etti ancak kaptan inişe devam etti. Uçak pistin başına ulaştığında yerden 4-7 metre yükseklikte ve 250 km / s hızla uçuyordu. Pisti 965 metre geçtikten sonra kaptan ikinci turu yapmaya karar verdi. Kaptan başka bir uçağa çarpmamak için kaçmaya çalıştı ama elektrik tellerine çarptı ve uçak düştü. Uçak ciddi şekilde hasar gördü ve iki yolcu öldü.

Taşkent’te Yak-40 kazası: 13 Ocak 2004

1975 yılında Saratov’da üretilen Yak-40 uçağı, 13 Ocak 2004’te Termez’den Taşkent’e uçtu. Uçakta 5 mürettebat ve 32 yolcu vardı.

O gün Taşkent’te aşırı sis vardı. Mürettebat uçağı aletler yardımıyla indirmeye çalıştı.Uçak beton duvara çarptı.

4 kadın ve bir çocuk olmak üzere 32 kişi öldü. Özbekistan’daki BM bürosunun başkanı Richard Conroy da ölenler arasındaydı. 1991 yılından bu yana Özbekistan’daki en büyük havayolu kazası budur. 15 Ocak 2004’te Özbekistan’da milli yas ilan edildi.

Taşkent Yakınlarındaki An-2 (Antonov) Askeri Uçak Kazası

19 Ekim 2006’da Özbekistan Hava Kuvvetleri An-2 uçağı, Orta Çırçık’ta Arançı mevkiine düştü. Uçakta iki pilot ve eğitim sırasında paraşütten atlamaya hazırlanan 13 asker öldü.

Çırçık’ta  Mi-24 Askeri Helikopter Kazası

23 Temmuz 2009’da, Savunma Bakanlığı’na ait Mi-24 eğitim uçuşu sırasında düştü. Kazada iki kişi öldü.

Fergana’da Mi-171 Askeri Helikopter Kazası

18 Ekim 2016’da Fergana bölgesinde Özbekistan Savunma Bakanlığı’nca planlanan bir uçuşta bir Mi-171 helikopteri düştü. Kazada üç mürettebat ve altı asker hayatını kaybetti.

 

Son Güncelleme : 30 Ocak 2020

Milli Güç

Milli Güç

Bu konuyla ilgili yorumunuzu yazın